Mỹ tăng lãi suất: Một lỗ hổng thanh khoản mới hiện ra trong thị trường trái phiếu
Đặng Xuân
Các nhà đầu tư đang ngồi trên một quả bom hẹn giờ. Trong bảy ngày qua, Standard Chartered đưa ra một cảnh báo: lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm có thể tăng ngay cả khi Cục Dự trữ Liên bang (Fed) không hành động. Đây không phải là một dự báo kinh tế vĩ mô thông thường. Đây là một tín hiệu đỏ từ thị trường nợ lớn nhất thế giới. Nó chỉ ra rằng cơ chế định giá đang bị phá vỡ, và những người nắm giữ tài sản kỹ thuật số, từ Bitcoin đến các altcoin, sẽ cảm nhận được cú sốc này.
Hãy nhìn vào bối cảnh. Thị trường đã định giá Fed sẽ ngừng tăng lãi suất. Kỳ vọng về một đợt cắt giảm lãi suất vào cuối năm 2024 đã lan rộng. Giới đầu tư cho rằng khi Fed ngừng thắt chặt, lợi suất trái phiếu sẽ giảm, tạo điều kiện cho tài sản rủi ro tăng giá. Đó là một câu chuyện tuyến tính, đơn giản và nguy hiểm. Standard Chartered đang thách thức câu chuyện đó. Họ lập luận rằng lợi suất có thể tăng ngay cả khi Fed im lặng. Điều này có nghĩa là động lực thực sự không phải là chính sách tiền tệ, mà là một thứ khác: thâm hụt tài khóa, kỳ vọng lạm phát và sự thiếu hụt người mua.
Tôi đã từng kiểm toán các hợp đồng thông minh cho một quỹ ICO vào năm 2017. Tôi phát hiện ra một lỗ hổng reentrancy trong mã nguồn của BlockVault. Dự án huy động được 12.000 ETH, nhưng chỉ một dòng code sai có thể làm mất tất cả. Thị trường trái phiếu bây giờ cũng tương tự. Có một lỗ hổng cấu trúc đang hiện ra. Nó nằm ở sự mất cân bằng cung-cầu. Chính phủ Mỹ đang phát hành một lượng trái phiếu khổng lồ để tài trợ cho thâm hụt ngân sách. Trong khi đó, người mua truyền thống – các ngân hàng trung ương nước ngoài – đang giảm mua vào. Họ đang bán ra để can thiệp tỷ giá, hoặc đơn giản là đa dạng hóa dự trữ. Kết quả là, thị trường phải tự hấp thụ nguồn cung này, và điều đó đòi hỏi lợi suất cao hơn để thu hút người mua.
Hãy mổ xẻ điều này một cách có hệ thống. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm được tạo thành từ hai thành phần: lãi suất thực và kỳ vọng lạm phát. Nếu Fed không hành động, lãi suất thực có thể giảm. Nhưng kỳ vọng lạm phát có thể tăng. Tại sao? Bởi vì thị trường có thể nghĩ rằng Fed đã mất kiểm soát. Nếu Fed không tăng lãi suất để chống lạm phát, thì lạm phát sẽ ở mức cao hơn trong tương lai. Các nhà đầu tư sẽ yêu cầu một khoản bù đắp lạm phát cao hơn để nắm giữ trái phiếu dài hạn. Điều này đẩy lợi suất lên. Nó giống như một vòng lặp phản hồi tiêu cực: Fed càng ôn hòa, kỳ vọng lạm phát càng tăng, và lợi suất càng cao, điều này lại thắt chặt điều kiện tài chính. Đây là một nghịch lý.
Một yếu tố khác là thời hạn bù đắp rủi ro. Khi thị trường không chắc chắn về tương lai của nợ công, các nhà đầu tư yêu cầu một khoản bù đắp cao hơn để nắm giữ trái phiếu dài hạn. Điều này làm tăng lợi suất. Thâm hụt ngân sách của Mỹ đang ở mức cao kỷ lục trong thời bình. Nợ quốc gia đang vượt quá 34 nghìn tỷ đô la. Các nhà đầu tư bắt đầu đặt câu hỏi về tính bền vững của nó. Họ muốn được trả nhiều hơn để chấp nhận rủi ro này. Điều này giải thích tại sao lợi suất có thể tăng ngay cả khi Fed giữ nguyên lãi suất.
Điều này có nghĩa là gì đối với thị trường tiền điện tử? Trong ngắn hạn, nó là một tín hiệu giảm giá. Lợi suất trái phiếu tăng làm tăng chi phí cơ hội của việc nắm giữ tài sản không sinh lời như Bitcoin và Ethereum. Nó cũng làm tăng sức hấp dẫn của đồng đô la Mỹ, gây áp lực lên tất cả các tài sản rủi ro. Trong dài hạn, nó phơi bày một điểm yếu cấu trúc: sự phụ thuộc của thị trường tài sản kỹ thuật số vào thanh khoản toàn cầu. Khi lợi suất trái phiếu tăng, thanh khoản bị hút ra khỏi thị trường rủi ro. Các nhà đầu tư bán tiền điện tử để mua trái phiếu. Điều này có thể kích hoạt một đợt bán tháo.
Nhưng có một góc nhìn trái ngược. Một số người cho rằng lợi suất trái phiếu tăng là một tín hiệu cho thấy nền kinh tế Mỹ vẫn mạnh. Nếu nền kinh tế mạnh, nhu cầu đối với tiền điện tử như một tài sản tăng trưởng vẫn có thể tồn tại. Điều này không hoàn toàn sai. Lợi suất trái phiếu tăng do tăng trưởng kinh tế mạnh là một điều lành mạnh. Vấn đề là, sự gia tăng hiện tại có vẻ không lành mạnh. Nó dường như được thúc đẩy bởi nỗi sợ hãi về thâm hụt và lạm phát, chứ không phải bởi sự lạc quan về tăng trưởng. Đây là một sự khác biệt quan trọng.
Kinh nghiệm kiểm toán của tôi dạy tôi một bài học: đừng bao giờ tin tưởng vào các giả định của thị trường. Năm 2020, tôi đã kiểm tra Uniswap v2 và phát hiện ra rằng cơ chế chênh lệch giá bị khai thác bởi bot, khiến thanh khoản giảm 200 ETH trong ba ngày. Thị trường đã sai về mức độ an toàn của nó. Bây giờ, thị trường đang sai về mức độ an toàn của trái phiếu kho bạc Mỹ. Nó đang tin rằng Fed có thể kiểm soát mọi thứ. Nó đang bỏ qua lỗ hổng cấu trúc trong thị trường nợ.
Bài học rút ra rất đơn giản: hãy chuẩn bị cho sự biến động. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm có thể tăng lên 5% hoặc cao hơn. Điều này sẽ gây ra một cuộc điều chỉnh trong tất cả các thị trường tài sản rủi ro. Các nhà đầu tư tiền điện tử nên tập trung vào các tài sản có tính thanh khoản cao và nền tảng vững chắc. Tránh xa các altcoin đầu cơ. Trong một thị trường giảm, sống sót quan trọng hơn lợi nhuận. Đây không phải là lúc để FOMO. Đây là lúc để phân tích. Nếu bạn không thể chịu được sự biến động, hãy thoát ra. Nếu bạn có thể, hãy giữ các tài sản mạnh nhất và chờ đợi. Cơn bão sắp đến. Hãy chắc chắn rằng bạn đã sẵn sàng.