Ngày 27/10/2023, Bộ Ngoại giao Mỹ chính thức ra tuyên bố làm rõ về thỏa thuận hạt nhân đang đàm phán với Ả Rập Xê Út: Washington sẽ không chuyển giao công nghệ làm giàu uranium cho Riyadh. Đây không chỉ là một nút thắt trong chính sách ngoại giao khu vực — nó là một tín hiệu vĩ mô mà tôi, với tư cách là một nhà phân tích ngân hàng đầu tư crypto tại Singapore, buộc phải đặt vào bối cảnh rộng hơn của thanh khoản toàn cầu và dòng vốn risk-on/risk-off. Khi bạn kết nối ba điểm này lại — (1) sự từ chối mang tính biểu tượng, (2) động lực tìm kiếm năng lượng độc lập của Saudi, và (3) xu hướng phi đô la hóa trong hệ thống tài chính — bạn sẽ thấy một câu chuyện ít được định giá về sự thay đổi của trật tự tài sản vĩ mô.
Context: Bản đồ thanh khoản toàn cầu và nút thắt Trung Đông Thỏa thuận hạt nhân Mỹ-Saudi vốn được kỳ vọng sẽ mở đường cho một gói hợp tác khổng lồ, bao gồm hỗ trợ kỹ thuật cho chương trình điện hạt nhân dân sự của Saudi. Tuy nhiên, yếu tố nhạy cảm nhất — công nghệ làm giàu uranium — là thứ Mỹ luôn giữ như một lá bài chiến lược. Lý do: làm giàu uranium là công nghệ lưỡng dụng, có thể sử dụng để sản xuất nhiên liệu cho vũ khí hạt nhân. Bằng cách từ chối, Mỹ đang đặt một ranh giới đỏ rõ ràng, nhưng đồng thời làm lộ ra mâu thuẫn sâu sắc trong quan hệ đồng minh.
Bối cảnh kinh tế vĩ mô hiện tại đang chứng kiến sự phục hồi bất đối xứng sau chu kỳ tăng lãi suất. Trái phiếu chính phủ Mỹ đảo ngược đường cong lợi suất trong hơn 18 tháng, tín hiệu suy thoái cổ điển nhưng vẫn chưa xảy ra. Trong môi trường đó, bất kỳ căng thẳng địa chính trị nào cũng có thể tạo ra những cú sốc thanh khoản đột ngột. Sự kiện Mỹ từ chối Saudi không chỉ là một vấn đề ngoại giao — nó có thể thay đổi hành vi của một trong những quỹ đầu tư quốc gia lớn nhất thế giới (Quỹ Đầu tư Công Saudi - PIF), vốn đang tích cực tham gia vào các vòng gọi vốn crypto và đầu tư vào các dự án blockchain.
Core: Crypto như tài sản vĩ mô Giả định tin cậy họ đang đặt ra ở đây là Saudi sẽ tiếp tục chấp nhận vị thế phụ thuộc vào Mỹ trong chuỗi cung ứng năng lượng hạt nhân, nhưng thực tế quyết định này đẩy Riyadh vào một hướng đi mới: tìm kiếm đối tác hạt nhân khác, có thể là Nga hoặc Trung Quốc. Điều này có hai hàm ý vĩ mô cho crypto.
Thứ nhất, nó làm gia tăng áp lực lên hệ thống petrodollar. Nếu Saudi chuyển sang Nga hoặc Trung Quốc để mua công nghệ làm giàu, họ có thể đồng ý thanh toán bằng đồng nội tệ của các nước đó, làm suy yếu đồng USD. Đây là kịch bản mà một số nhà phân tích gọi là “phi đô la hóa ngầm”. Khi đồng đô la mất dần vị thế dự trữ, các tài sản thay thế như Bitcoin — vốn được thiết kế như một hệ thống tiền tệ phi quốc gia — sẽ hưởng lợi theo lý thuyết.
Thứ hai, PIF hiện là một trong những tổ chức đầu tư có mức độ tiếp xúc crypto cao nhất trong số các quỹ quốc gia. Nếu mối quan hệ Mỹ-Saudi xấu đi, PIF có thể tăng cường đầu tư vào các tài sản “phòng thủ phi Mỹ” — và crypto là một lựa chọn rõ ràng. Trong quý 2 năm 2023, PIF đã rót hơn 1 tỷ USD vào các dự án blockchain thông qua các quỹ đầu tư mạo hiểm. Một sự thay đổi chiến lược có thể đẩy con số này lên gấp đôi.
Nền kinh tế chú ý của crypto hoạt động như thế này: nó không phản ứng trực tiếp với từng sự kiện địa chính trị, mà phản ứng với sự thay đổi trong cấu trúc thanh khoản và niềm tin vào các tổ chức truyền thống. Khi một quốc gia lớn như Saudi bắt đầu nghi ngờ về độ tin cậy của đồng minh Mỹ, nó tạo ra một làn sóng tìm kiếm tài sản “neo” mới. Bitcoin, với nguồn cung cố định và tính phi tập trung, là một ứng cử viên.
Contrarian: Luận điểm decoupling Hầu hết các nhà phân tích đều coi sự kiện này là một vấn đề ngoại giao đơn thuần, không ảnh hưởng đến thị trường tài chính ngắn hạn. Quan điểm phản trực giác của tôi là: điều mà đường cong lợi suất đảo ngược có nghĩa là những căng thẳng như thế này đang diễn ra trong bối cảnh thanh khoản toàn cầu đã bị thắt chặt. Do đó, tác động của chúng được khuếch đại. Một khi Saudi quyết định rẽ hướng khỏi Mỹ, dòng vốn từ các quỹ quốc gia có thể dịch chuyển mạnh mẽ khỏi trái phiếu chính phủ Mỹ và vào các tài sản thay thế như vàng và crypto. Đây là lý do điều này chưa được định giá: thị trường vẫn đang kỳ vọng một “kết thúc có hậu” cho các cuộc đàm phán, nhưng tuyên bố hôm nay cho thấy Mỹ đã đặt ra một ranh giới cứng. Saudi sẽ mất nhiều thời gian hơn để chấp nhận, và trong thời gian đó, họ sẽ tiếp tục đa dạng hóa danh mục đầu tư.
Đây là lý do điều này chưa được định giá: hầu hết các nhà đầu tư đều tập trung vào dữ liệu kinh tế vĩ mô như CPI, việc làm, và lãi suất, mà bỏ qua các biến số địa chính trị có thể thay đổi cấu trúc thị trường. Mối quan hệ Mỹ-Saudi là một trong những trụ cột của trật tự tài chính hậu Thế chiến II. Một khi nó bị nứt, toàn bộ hệ thống bồi đắp trên đó sẽ rung chuyển. Tôi đã chứng kiến hiện tượng tương tự vào năm 2022 khi Nga xâm lược Ukraine: Bitcoin ban đầu giảm do thanh khoản thắt chặt, nhưng sau đó phục hồi mạnh khi các lệnh trừng phạt khiến nhiều quốc gia tìm kiếm kênh chuyển tiền thay thế. Sự kiện lần này có quy mô nhỏ hơn, nhưng bản chất tương tự: nó làm suy yếu lòng tin vào hệ thống tài chính do Mỹ dẫn dắt.
Takeaway: Định vị chu kỳ Nhà đầu tư crypto nên theo dõi chặt chẽ hai tín hiệu: (1) bất kỳ thông báo nào về việc Saudi đàm phán hạt nhân với Nga hoặc Trung Quốc, và (2) sự gia tăng đầu tư của PIF vào các quỹ crypto. Nếu cả hai đều xảy ra, đây sẽ là một chất xúc tác vĩ mô mạnh mẽ cho Bitcoin. Trong khi đó, hãy nhớ rằng thị trường tăng giá hiện tại đang che giấu lỗi kỹ thuật — nhưng đằng sau đó, những chuyển động địa chính trị sâu sắc đang tái định hình dòng chảy thanh khoản toàn cầu. Và trong bối cảnh đó, việc nắm giữ một phần tài sản không biên giới có thể không phải là một ý tưởng tồi. Câu hỏi cuối cùng không phải là liệu crypto có tăng hay không, mà là liệu chúng ta có đủ kiên nhẫn để chờ đợi những thay đổi cấu trúc này phát huy tác dụng hay không.