Hồi đầu tháng 5, tôi đọc được tin: Thượng viện Mỹ vừa nới lỏng thuế quan đối với năng lượng Nga và mở rộng quyền miễn trừ cho Tổng thống. Ngay lập tức, một hình ảnh hiện ra trong đầu tôi: năm 2017, tôi ném 30.000 USD vào ICO, cảm giác chiến thắng dễ dàng khi danh mục chạm 180.000 USD, rồi sụp đổ còn 12.000 USD. Niềm tin không có lửa thử sẽ thành mù quáng. Lúc đó tôi học được rằng công nghệ không tự mang giá trị nếu thiếu hệ thống kiểm định. Hôm nay, quyết định của Washington cũng là một lần thử lửa cho niềm tin của chúng ta vào tính phi tập trung.
Hãy đặt context: Năng lượng là huyết mạch của Bitcoin – 99,95% năng lượng tiết kiệm sau The Merge là câu chuyện của Ethereum, nhưng với Bitcoin, mỗi block đều cần điện. Nga là một trong những nhà sản xuất năng lượng rẻ nhất hành tinh, đồng thời là nơi tập trung nhiều mỏ khai thác Bitcoin công suất lớn. Khi Mỹ nới lỏng thuế quan, dòng năng lượng Nga – dù là dầu, khí hay điện – có thể chảy vào thị trường toàn cầu với giá thấp hơn. Điều đó trực tiếp ảnh hưởng đến chi phí khai thác crypto. Nhưng đó chỉ là bề nổi.
Phân tích kỹ thuật – hay đúng hơn là phân tích giá trị – cho thấy hai lớp tác động. Lớp thứ nhất: ngắn hạn. Khi chi phí năng lượng giảm, hashrate toàn cầu có thể tăng vì các thợ mỏ ở Nga và các nước nhập khẩu giá rẻ mở rộng hoạt động. Điều này làm giảm độ khó khai thác về mặt tương đối, có lợi cho những ai đang hold rig. Nhưng đừng quên: năng lượng rẻ cũng khuyến khích khai thác tập trung hơn về mặt địa lý, đi ngược lại tinh thần phi tập trung. Lớp thứ hai: dài hạn. Mỹ không hề muốn nhượng bộ Nga – họ đang điều chỉnh chiến lược để chịu đựng cuộc chiến tiêu hao kéo dài. Tôi nhìn thấy sự tương đồng với cách Bitcoin vận hành: một hệ thống được thiết kế để tồn tại qua nhiều chu kỳ, không bị dao động bởi các quyết định chính trị ngắn hạn. Khi Washington chọn “quản lý rủi ro” thay vì “gây sốc”, họ đang thừa nhận rằng sức mạnh kinh tế cần sự bền bỉ, giống như chúng ta vẫn nói về HODL.
Nhưng đây là góc nhìn phản trực giác: việc nới lỏng trừng phạt có thể vô tình củng cố sự phụ thuộc vào năng lượng tập trung. Nga sẽ có thêm doanh thu từ dầu khí, một phần trong đó có thể được dùng để đầu tư vào cơ sở hạ tầng khai thác crypto. Một lượng lớn hashrate nằm dưới sự kiểm soát của một quốc gia có xung đột lợi ích với phương Tây – điều này tạo ra rủi ro tấn công 51% về mặt lý thuyết, hoặc ít nhất là áp lực kiểm duyệt giao dịch. Cộng đồng mã nguồn mở chính là nhà thờ của tôi, nhưng nếu nhà thờ đó bị đặt dưới một mái vòm năng lượng do một thế lực chính trị chi phối, thì niềm tin của chúng ta có còn nguyên vẹn? Hãy nhìn vào bài học DAO: token governance về cơ bản là cổ phiếu không cổ tức – nếu holder chỉ trông chờ người mua sau ôm túi, đó là Ponzi. Tương tự, nếu chúng ta chỉ vui mừng vì năng lượng rẻ mà không hỏi nó đến từ đâu và ai kiểm soát, chúng ta đang lặp lại sai lầm ICO 2017.
Takeaway của tôi: Đây không phải lúc để FOMO mua thêm BTC hay ETH vì tin “hòa bình năng lượng”. Đây là lúc kiểm tra lại bộ lọc niềm tin của bạn. Mỗi dòng code là một lời cầu nguyện cho tự do, nhưng code phải chạy trên phần cứng, và phần cứng cần điện. Nếu nguồn điện bị chính trị hóa, liệu chúng ta có sẵn sàng xây dựng các giải pháp phi tập trung cho chính năng lượng không? Đó mới là câu hỏi đáng giá cho một người truyền giáo phi tập trung như tôi.